اهمیت زمان در درمان سکته حاد قلبی
دکتر علی شمس الدینی متخصص قلب و عروق، فلوشیپ فوق تخصصی اینترونشن کلینیک ویژه تخصصی و فوق تخصصی الزهرا(س) شهرستان بم
هر دقیقه مهم است
در سکته حاد قلبی یکی از عروق تغذیهکننده قلب (عروق کرونر) بهطور کامل مسدود میشود. در نتیجه، بخشی از عضله قلب که خون خود را از آن رگ دریافت میکند، بهطور ناگهانی با کمبود اکسیژن و مواد غذایی مواجه شده و دچار ایسکمی میشود. آسیب عضله قلب در حمله قلبی میتواند عوارض حاد و مزمنی ایجاد کند که هر یک ممکن است به نارسایی شدید قلبی، آریتمیهای خطرناک و حتی ایست قلبی منجر شوند. به همین دلیل، باز کردن سریع رگ مسدودشده و برقراری مجدد جریان خون به عضله قلب، مهمترین هدف درمان در سکته حاد قلبی است.
چرا زمان اهمیت دارد؟
پس از انسداد رگ قلبی، علائم سکته قلبی بلافاصله آغاز میشوند. سلولهای عضله قلب برخلاف بسیاری از سلولهای دیگر بدن، ذخیره قابلتوجهی از مواد غذایی مانند گلیکوژن ندارند و برای ادامه فعالیت خود به اکسیژن و مواد مغذیای وابستهاند که بهطور مداوم از طریق جریان خون دریافت میکنند. بنابراین، با بسته شدن رگ قلبی، روند آسیب سلولی و از بین رفتن سلولهای قلبی تقریباً از همان لحظه آغاز میشود.
۲۰ تا ۶۰ دقیقه نخست
فرصت طلایی در دقایق اولیه پس از انسداد رگ (حدود ۲۰ تا ۶۰ دقیقه)، آسیب ایجادشده در بسیاری از سلولهای قلبی هنوز قابل برگشت است. اگر در این مدت رگ مسدودشده باز شود و جریان خون دوباره برقرار گردد، تقریباً تمام سلولهای آسیبدیده میتوانند به عملکرد طبیعی خود بازگردند و از مرگ سلولی جلوگیری شود.
پس از یک ساعت
آغاز آسیب غیرقابل برگشت بعد از این مرحله، بهتدریج آسیب غیرقابل برگشت و مرگ سلولهای قلبی آغاز میشود. با این حال، حتی در این شرایط نیز هرچه رگ زودتر باز شود، مقدار بیشتری از عضله قلب حفظ خواهد شد. به همین دلیل، اگر رگ مسدودشده تا ۱۲ ساعت پس از شروع علائم سکته قلبی باز شود، همچنان میتوان بخش قابلتوجهی از عضله قلب را نجات داد و از گسترش آسیب جلوگیری کرد.
پس از ۱۲ ساعت
بعد از گذشت حدود ۱۲ ساعت از شروع سکته قلبی، باز کردن رگ مسدودشده معمولاً دیگر قادر به نجات سلولهای از بینرفته قلبی نیست. با این حال، در برخی شرایط خاص، ممکن است این اقدام برای اهداف درمانی دیگر و بر اساس نظر پزشک انجام شود.
جمعبندی
در سکته حاد قلبی، زمان مهمترین عامل تعیینکننده میزان آسیب قلب است. هرچه رگ مسدودشده سریعتر باز شود، سلولهای بیشتری از عضله قلب حفظ خواهند شد و احتمال بروز عوارض جدی کاهش مییابد. به همین دلیل در برخورد با علائم سکته قلبی، مراجعه فوری به مراکز درمانی و دریافت درمان تخصصی باید بدون هیچگونه تأخیر انجام شود.
روابط عمومی کلینیک ویژه تخصصی و فوق تخصصی الزهرا(س)